Kolejny rok przeszedł do historii....
Z góry pragniemy przeprosić za dotychczasowy brak jakichkolwiek wiadomości na temat tegorocznego obozu. Splot rozmaitych okoliczności sprawił, że nie byliśmy w stanie na bieżąco uzupełniać relacji z wydarzeń na miejscu. Mimo wszystko chcemy, aby krótkie podsumowanie kolejnego etapu naszych prac nie pozostało bez echa :)
![]() |
| Zachód słońca nad Bagnem :) Fot. Anna Woźnicka |
Listopad - dni stają się już coraz krótsze, temperatury wybitnie późnojesienne a my jeszcze wspominamy miniony sezon. Przyjdzie później czas na dokładne analizy i plany na przyszłość, ale już teraz warto co nieco wspomnieć o sezonie, który dopiero co dobiegł końca. A był to rok dość wyjątkowy, szczególnie pod względem ptasim, o czym za chwilę ;)
Obóz, jak co roku, zakończył działanie początkiem listopada. Ekipa zwijająca stawiła się już 3 dni wcześniej a całość sprzętu udało się zapakować na ciągnik i przewieźć do zimowej kwatery, podczas gdy sieci zwinięto 1 listopada wieczorem. Ostatnim zaobrączkowanym ptakiem w sezonie 2026 okazał się strzyżyk :)
![]() |
| Ostatnią obrączkę w tym sezonie dostał strzyżyk :) |
Odłowy trwały, zgodnie z corocznym harmonogramem, od 20 lipca do 1 listopada. Podobnie, jak we wszystkich poprzednich sezonach, trzon naszych działań skupiał się na chwytaniu ptaków wróblowych, przy użyciu sieci umieszczonych w szuwarze trzcinowym(8) oraz zaroślach wierzbowych(23), na granicy jeziora oraz łąk i pól, należących do wsi Krzewent. Dodatkowo, na trasie obchodu trzcinowego, umieszczone zostały "drapolówki" do chwytania sów oraz ptaków szponiastych, działające w okresie dostatecznej liczby ludzi oraz sprzyjającej pogody, zaś na granicy wody i lądu, postawiliśmy 2 specjalne pułapki labiryntowe, z myślą o chwytaniu siewkowców.
Miniony rok udało się doprowadzić do końca z wynikiem 5259 zaobrączkowanych ptaków. Na tle wszystkich poprzednich lat jest to dość niski wynik, jeden z niższych, jakie do tej pory zanotowaliśmy - niższy od wieloletniej średniej o około 700 ptaków. Co więcej, dopiero w okresie ostatniego miesiąca liczebność odławianych ptaków wzrosła na tyle, że nie możemy minionego sezonu nazwać najgorszym w historii...
Poniżej przedstawiamy 20 najliczniej zaobrączkowanych gatunków:
1. Modraszka - 550
2. ZIĘBA - 538
3. Rudzik - 402
4. Kapturka - 390
5. Rokitniczka - 300
6. Wąsatka - 255
7. Trzcinniczek - 246
8. Pierwiosnek -211
9. JER - 196
10. Bogatka -194
11. Gajówka - 161
12.Potrzos - 157
13. Mysikrólik - 104
14. Piegża i strzyżyk - 102
15. Trznadel - 94
16. Cierniówka i piecuszek - 86
17. Dymówka - 76
18. Kos - 67
19.Trzciniak - 61
20. Podróżniczek - 54
Tym razem, zwycięzcą sezonu okazała się modraszka :) Co ciekawe, dosłownie w ostatnich dniach wyprzedziła ziębę, będącą na czele zestawienia od pond miesiąca(!). Zgodnie z wieloletnim trendem, sikora ta regularnie łapie się w znacznych ilościach, w okresie od końca września do początku listopada, zatem z reguły pod koniec obozu plasuje się dość wysoko w zestawieniu.
![]() |
| Modraszka Cyanistes caeruleus po raz kolejny zwyciężyła w zestawieniu :) |
Zdecydowanie największą niespodzianką tego sezonu jest zięba, czy raczej rodzaj Fringilla spp. :) Oba gatunki należące do tego rodzaju zagościły u nas w minionym roku, w rekordowo wysokich liczebnościach. Zięba, zajmując drugie miejsce na podium, przebiła swój dotychczasowy wynik o ponad 500 %, zaś jer, który bywał gatunkiem łapiącym się jedynie sporadycznie, przy maksymalnej liczebności 13 osobników, osiągnął niewiarygodny wynik w postaci 196 zaobrączkowanych ptaków!
![]() |
| Jer Fringilla montifringilla - absolutny wygrany tego sezonu! :) - fot Jakub Hasny |
Należy zaznaczyć, że gatunek ten jest typowym migrantem późnojesiennym, który zwykle pojawia się na przelotach dopiero na przełomie września i października. Poza tymi gatunkami, stosunkowo licznie łapały się także inni przedstawiciele rodziny łuszczaków, jak czyże i szczygły. Ten ostatni gatunek także zanotował rekordową liczebność w historii naszego obozu (51 osobników). Tak znaczne liczby odłowionych ptaków z tej grupy, mogą być częściowo spowodowane obecnością bogatego źródła pokarmu, w postaci obsadzonej słonecznikiem działki, znajdującej się na polu, w pobliżu trasy obchodu.
Podobnie, jak w kilku ostatnich latach, wysokie liczebności osiąga rudzik oraz kapturka. Te dwa gatunki, związane ściśle z zaroślami i zadrzewieniami, licznie odwiedzają nasze sieci z uwagi na coraz bardziej rozrastające się zarośla, otaczające obóz, gdzie ptaki te poszukują pokarmu i znajdują schronienie. Spory udział mają to niektóre owocodajne gatunki krzewów, jak kruszyna pospolita Frangula alnus czy dereń Cornus spp.
![]() |
| Rudzik Erithacus rubecula zamyka podium z przyzwoitym wynikiem :) - fot. Ania Woźnicka |
![]() |
| Kolejny, bardzo udany sezon dla podróżniczka Luscinia svecica :) fot. Marcin Zuwała |
![]() |
| Ten rok okazała się rekordowy dla dziwonii Erythrina erythrina- fot. Igor Damian |
![]() |
| Ten rok okazał się wybitnie "gilowy" :) -samiec gila Pyrrhula pyrrhula |
Spośród gatunków odławianych regularnie, lecz nielicznie, zaznacza się ponownie dość wysoka liczebność kląskawki. Podobnie, jak w poprzednim roku udało się zaobrączkować kilkanaście osobników, podczas gdy na początku naszej działalności, trafiały się jedynie pojedyncze ptaki. Niewątpliwie jest to związane z ciągłym zjawiskiem zwiększania się liczebności tego gatunku w Polsce oraz ekspansji na niżowy obszar kraju. Po roku przerwy ponownie zawitały do nas kwiczoły. Drozd ten, wprawdzie lęgowy w kraju, pojawia się u nas w sieciach zwykle po drugiej połowie października, lecz nigdy nie łapie się zbyt licznie.
![]() |
| Po roku przerwy ponownie zagościły u nas kwiczoły Turdus pilaris :) |
Tak, przyszedł czas na rzadkości :) W minionym sezonie udało się nam schwytać oraz zaobrączkować kilka gatunków, których przez kilka ostatnich lat nie było lub też rzadko udaje się je schwytać. Należy tutaj z pewnością wymienić dudka (nasz herbowy gatunek), krętogłowa, srokosza, słonkę i dzięcioła zielonego. W zestawieniu znalazły się także kszyk, krogulec, wodnik, sroka oraz...skowronek. Ten ostatni ptak, to przykład gatunku, który praktycznie nie łapie się w sieci pomimo iż jest jednym z najliczniejszym lęgowych ptaków w naszym kraju :)
![]() |
| Krętogłów Jynx torquilla pojawił się u nas po rocznej przerwie :) |
![]() |
| Nieuchwytny wodnik Rallus aquaticus wyłania się z ciemności nocy :) |
![]() |
| Srokosz Lanius excubitor - witamy po 3 letniej nieobecności :) |
![]() |
| Samiec dzięcioła zielonego Picus viridis |
![]() |
| Słonka Scolopax rusticola na ostatni dzień sezonu :) |
Dzięki postawieniu kilku pułapek tunelowych, udało się schwytać także i zaobrączkować kilka gatunków siewek, z których najliczniejsze były biegus zmienny i łęczak. Udało się również oznakować ptaki z takich gatunków, jak batalion, sieweczka rzeczna, sieweczka obrożna i biegus krzywodzioby.
![]() |
| Sieweczka rzeczna Thinornis dubius |
![]() |
| Batalion Calidris pugnax |
Wisienką na torcie (bo zawsze jakieś są ;) ), okazała się PŁOMYKÓWKA oraz BŁOTNIAK ZBOŻOWY. W tym pierwszym przypadku nawet DWIE, z czego jedna dodatkowo z niemiecką obrączką(!). Nie ulega wątpliwości, że takie okazy cieszą niezmiernie. W przypadku błotniaka był nim młody samiec - popularne "zbożaki" regularnie obserwujemy na przelotach jesienią, w trakcie lub między wykonywanymi obchodami. Poza nimi, w "drapolówki" zastawione na zarastających turzycowiskach, wpadło aż 10 uszatek i dwie uszatki błotne :)
![]() |
| Biały klejnot nocy - płomykówka Tyto alba |
![]() |
| Pierwszy błotniak w historii obozu - młody samiec b. zbożowego Circus cyaneus |
Obóz nie byłby w pełni obozem ornitologicznym, gdyby nie obserwacje terenowe :) Spośród nich, na czoło wysuwa się monitoring żurawi na noclegowisku. Jak co roku, także i w tym sezonie, odbywały się liczenia. Najwięcej ptaków zanotowano 10 września, kiedy to 2867 żurawi odbyło nocleg na jeziorze. Nie jest to może zbyt duża liczba w porównaniu do zeszłych lat, lecz wynikać to może z niezbyt regularnego interwału monitoringu, spowodowanego niestety brakiem doświadczonych osób. Stąd też okres szczytu liczebności ptaków nocujących na jeziorze mógł nam niestety umknąć.
![]() |
| Żurawie Grus grus na swoim stałym miejscu noclegowym :) wspólnie z gęsiami Anser spp. |
Spośród pozostałych ciekawostek awifaunistycznych, na terenie rezerwatu i wokół niego udało się obserwować szereg gatunków takich, jak: czaple białe, bąki, bieliki, rybołowa, błotniaki stawowe, łąkowe i zbożowe, sokoła wędrownego, kobuza, czajki oraz kuliki wielkie i mniejsze. Udało się także podpatrzeć rycyki, kwokacze, brodźce śniade, biegusy rdzawe, siewnice, bekasika, rybitwy wielkodziobe, płaskonosy, rożeńce, cyraneczki, gęgawy, gęsi białoczelne oraz tundrowe, oraz dudki. Jak zatem widać, na brak ptaków nie było co narzekać, nawet na niebie czy w okolicznych zaroślach bądź w obrębie samego jeziora. Dopełnieniem całości obozowego uroku były oczywiście także inne przyrodnicze akcenty, jak choćby jesienny spektakl rykowiska czy odgłos wyjących z oddali wilków.
![]() |
| Bielik Haliaeetus albicilla - osobnik prawie dorosły(subad.) |
Ciężko jednak byłoby doświadczyć owego uroku, bez naocznych świadków, czy też uczestników naszego obozu. Obóz wszakże to przecież ludzie, którzy go tworzą a tutaj bez Waszej pomocy i aktywnego udziału nie udałoby się tak wiele osiągnąć :) Zarówno zespół organizacyjny, jak i obrączkarze oraz liczna załoga, przybywająca z całego kraju stanowią filar owej codzienności obozowej, dzięki której możemy realizować nasze prace. Pragniemy Wam wszystkim podziękować serdecznie i całego serca za poświęcony czas, Wasz trud pracy i niesłabnący zapał, jaki prezentowaliście każdego dnia! Miniony sezon przeszedł nasze najśmielsze oczekiwania w odniesieniu do liczby załogi czy też zapału w zapełnianiu naszego obozowego grafiku :) Można powiedzieć, że okazał się rekordowy! Kolejny raz mieliśmy wszyscy okazję, aby wspólnie czerpać radość z każdego elementu, jaki towarzyszy uczestnikom obozów: codzienne obchody do sieci, wyjmowanie oraz oznaczanie ptaków, obserwacje awifauny poza sieciami a także codzienne prace obozowe czy wreszcie relaksujące wieczory spędzane przy ognisku - to wszystko zapiszę się we wspaniały sposób w naszą historię! :)
Dziękujemy zatem raz jeszcze za Waszą obecność, poświęcenia i radość ze wspólnego obcowania z ptakami i Naturą :) Zapraszamy serdecznie na przyszły, JUBILEUSZOWY, sezon Rakutowskie 2027, kiedy to będziemy obchodzić 20 lecie istnienia naszego obozu, naszego małego świata, zwanego Wolną Republiką Rakuku :D
DZIĘKUJEMY!!!
Autorzy zdjęć: Bartłomiej Kusal, Zuzanna Pochłopień, Jakub Hasny, Alicja Dąbrowska, Anna Woźnicka, Agata Bator, Igor Damian, Marcin Zuwała oraz Załoga :)
![]() |
| Samiec wąsatki Panurus biarmicus |
![]() |
| Skowronek Alauda arvensis |
![]() |
| Herbowy gatunek zameldował się początkiem sezonu :) - dudek Upupa epops |
![]() |
| Remiz Remiz pendulinus |
![]() |
| Sójka Garrulus glandarius |
![]() |
| Krogulec Accipiter nissus |
![]() |
| Uszatka błotna Asio flammeus |

















































